X
تبلیغات
چهره بلاگ

ترکمن صحرا  چاپ

تاریخ : یکشنبه 14 تیر‌ماه سال 1388 در ساعت 09:26 ب.ظ
جواهری ناشناخته به نام ترکمن صحرا

 

 

عقاید مذهبی و اعتقادی مردم ترکمن، بخش قابل ملاحظه ای از آداب و رسوم این قوم را با خود همراه کرده است، به طوری که تمامی اعیاد و جشن های مذهبی آنها با مراسمی خاص و اغلب از سه تا چهار روز جلوتر آغاز می شود 

  

  

 

 ترکمن ها، اقوامی با سنن دیرین 


فرهنگ و رسوم ترکمن ها در هیچ یک از قبایل دیگر کشورها قابل مشاهده نیست و تقریبا تا به امروز دست نخورده باقی مانده است. از جمله این رسوم در میان ترکمن ها می توان به مراسم پررمز و راز عروسی در میان آنها اشاره کرد. این مراسم در میان ترکمن ها سه الی چهار روز به طول می انجامد و شامل مراحلی چون اولی قده، پذیرایی، مصائب (مصاحب)، کجاوه (عروس کشی)، اوجه و اللش دمه یا عقدکنان است. هرکدام از این مراحل با انبوهی از آداب و سنن همراه است که شاید هیچکس جز ترکمن ها از راز و رمز آنها برای آغاز یک زندگی جدید آگاه نشوند. اعیاد و جشن های قبایل ترکمن صحرا نیز به نوبه خود از ویژگی هایی خاص برخوردار است که از گذشته های دور در میان ترکمن ها رواج داشته و دارد. اعیادی مانند عید قربان، عید فطر و جشن آق آشی.
ترکمن ها مانند دیگر مسلمانان در عید قربان با تدارکاتی که از سه روز قبل دیده اند، گوسفند قربانی و بعد از 30 روز ماه رمضان، مراسم عید فطر را برگزار می کنند. هر زن و مرد ترکمن که به سن 63 سالگی (سن پیامبر (ص)) می رسد، جشنی و ضیافتی ترتیب می دهد که به جشن آقاآش معروف است.
آوازهای دسته جمعی دختران (لاله)، لالایی مادران (هودی)، سویدقازان یا مراسم تمنای باران، ذکر خنجر و آواز و موسیقی ترکمنی از جمله دیگر رسوم مرسوم در میان قبایل ترکمن است.
عقاید مذهبی و اعتقادی مردم ترکمن، بخش قابل ملاحظه ای از آداب و رسوم این قوم را با خود همراه کرده است، به طوری که تمامی اعیاد و جشن های مذهبی آنها با مراسمی خاص و اغلب از سه تا چهار روز جلوتر آغاز می شود، مثلا ترکمن ها جشن عید قربان را از سه روز جلوتر و با برگزاری مراسم گرگون، فوفن و قربان شورا در هر روز به انجام می رسانند. آنها در روز اول خانه تکانی و نظافت می کنند، در روز دوم شیرینی پخش می کنند و در روز سوم و شب عید قربان با خواندن اشعاری به نام قربان شورا استحمام می کنند و خود را برای روز عید قربان آماده می کنند.
آنها در روز عید قربان، گوسفند یا گاو قربانی را به هفت قسمت مساوی با نام ترکمنی (اوله) تقسیم کرده و آن را میان فقرا پخش می کنند.
در ترکمن صحرا نیز مانند نقاط مختلف کشور زیارتگاه هایی وجود دارد که در روزهای مختلف عده ای از ترکمن ها به زیارت آنها می روند. مهمترین زیارتگاه های ترکمن صحرا عبارتند از امامزاده دانشمند (دالیشمان) که مقبره امامزاده ملاعلی بوده و نسب او به یکی از چهار یار پیامبر می رسیده است. زیارتگاه خالد نبی در قله کوه گوکچه داغ، زیارتگاه روستای خواجه لر و قدمگاه خواجه بهاءالدین از دیگر زیارتگاه های منطقه ترکمن صحرا به شمار می روند.
ترکمن ها مسلمان و اغلب اهل سنت و پیرو فرقه نقشبندیه هستند که موسس آن خواجه بهاءالدین نقشبندی بخارایی است که زیارت مرقدش در بخارا، آرزوی هر ترکمنی است. ترکمن ها به دلیل دوری از مرقد مراد خویش در شرق بندر ترکمن در روستای خواجه لر، یادبودی ساخته اند و چون معتقدند خواجه بهاءالدین در سفر خود به مکه و گذر از این منطقه در آن محل استراحت کرده است، جمعه هر هفته این مکان را زیارت می کنند.
اسب ها، نماد قدرت ترکمن ها
در میان جاذبه های گردشگری ترکمن ها، ورزش به طور عام و اسب و سوارکاری به طور خاص از اهمیت ویژه ای برخوردار است، به طوری که برگزاری کورس بهاره اسبدوانی در گنبد کاووس، هرساله تعداد بیشماری از گردشگران داخلی و خارجی را مجذوب خود می کند. مهمترین ویژگی کورس های سوارکاری ترکمن صحرا و گنبد کاووس وجود اسب های اصیل ترکمن، یعنی بهترین نژاد اسب در جهان است. عشق و علاقه به اسب و اسبدوانی در بین مردم استان گلستان و بویژه مردم ترکمن، ریشه ای عمیق و تاریخی دارد که ناشی از شرایط خاص جغرافیایی و زیستی این مردم است که در بیشتر سفرنامه های سیاحان به وابستگی این مردم به اسب اشاره شده است، به طوری که محمدعلی قورچانچی صولت نظام در سفرنامه خود با عنوان نخبه سیفیه آورده است: علاقه یموت (ترکمن) در زندگی تنها به سه چیز است؛ اول اسب، دوم تفنگ و سوم آلاچیق (خانواده).
در مناطق ترکمن نشین استان گلستان در گذشته مسابقات اسبدوانی به مناسبت های مختلف مانند جشن عروسی، تولد فرزند و ... صورت می گرفته است که به صورت دواندن اسب به دور میدان بوده که به زبان محلی (آیلام) خوانده می شود. بزرگترین آیلام عبارت است از 13 بار دواندن اسب به دور میدان که مخصوص اسب های پرقدرت است. مسابقه دیگر ترکمن ها که امروزه بندرت انجام می شود (دو قری یول) است که شامل دواندن اسب در یک خط مستقیم می شود و در پایان جایزه ای به نام (بایراق) اعم از گوسفند، پارچه ابریشمی و... را نصیب صاحب اسب می کند.
نژادهای شناخته شده اسب های ترکمن شامل سه گروه نژاد یاموت، آخال تکه و گوکلان است. تاثیر اسب در هر زاویه از زندگی ترکمن ها به حدی است که کارشناسان معتقدند این تاثیر راحتی در موسیقی این قوم نیز می توان مشاهده کرد، چراکه به اعتقاد آنها علاوه بر وجود ترانه های ترکمنی با مضمون توصیف اسب های چابک و پهلوان، پیدایش مبنای مضراب های ساز در موسیقی ترکمن ها نیز برگرفته از صدای پای اسب است.

نظرات (0)
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)
نام :
پست الکترونیکی :
وب / وبلاگ :
ایمیل شما بعد از ثبت نمایش داده نخواهد شد